Komisja Europejska opublikowała projekt zmian w specyfikacjach technicznych inteligentnych tachografów (nowelizacja rozporządzenia wykonawczego (UE) 2016/799) i uruchomiła na swojej platformie proces konsultacji społecznych. Celem nowelizacji jest dostosowanie urządzeń do najnowszych przepisów, w tym przede wszystkim do wymogów związanych z okazjonalnym przewozem pasażerów. Poniżej przedstawiamy szczegółowe podsumowanie proponowanych zmian. Oznacza to, że w najbliższych latach możemy się spodziewać tachografów G2V3. Wiele jednak wskazuje, że będzie możliwość zaktualizowania obecnych tachografów, a wymiana urządzeń nie będzie obowiązkowa.
Dlaczego tachografy znów się zmienią?
Głównym impulsem do modyfikacji jest rozporządzenie (UE) 2024/1258, które wprowadziło nowe zasady dla kierowców wykonujących okazjonalne przewozy pasażerskie. Nowe przepisy wymagają aktualizacji inteligentnych tachografów w tym właśnie celu. Po wdrożeniu zmian, jednostka pojazdowa będzie rejestrować (na podstawie wskazania kierowcy) okresy, w których kierowca wykonuje okazjonalne usługi pasażerskie.
Kluczowe nowości w tachografach
Projekt przewiduje szereg istotnych aspektów technicznych, które wpłyną na codzienną pracę kierowców i przewoźników:
- Rejestracja przewozów okazjonalnych bez wymiany kart: Dodatkowe dane dotyczące okazjonalnych usług pasażerskich będą przechowywane na obecnie istniejących kartach do tachografów (G2V2). Takie rozwiązanie pozwala uniknąć konieczności wprowadzania nowych specyfikacji technicznych dla samych kart kierowców. Zmiany wymogów technicznych wpłyną zatem wyłącznie na tachografy i nie będą miały żadnego wpływu na wymagania dotyczące kart do tachografów.
- Wpisywanie przez kierowcę początku i końca pojedynczej usługi okazjonalnego przewozu osób: Tachograf pozwoli kierowcy na wprowadzanie i potwierdzanie w czasie rzeczywistym rozpoczęcia każdej pojedynczej okazjonalnej usługi pasażerskiej. Kierowca będzie musiał także wprowadzić i potwierdzić w czasie rzeczywistym koniec tej usługi, gdy pojazd dotrze na miejsce docelowe. Będzie się to odbywać podobnie do wprowadzania załadunków/rozładunków obecnie lub użycia funkcji prom/pociąg.
- Nowe definicje i obliczenia czasu pracy: Zaktualizowano sposób obliczania ciągłego czasu prowadzenia pojazdu oraz skumulowanego czasu przerwy. Algorytmy te będą teraz uwzględniać wprowadzane przez kierowców operacje dotyczące okazjonalnych przewozów pasażerskich podczas których mogą korzystać z odstępstw od przepisów.
- Wzbogacona zdalna kontrola (DSRC): Kontrolujący dostana możliwość pobierania z tachografów zdalnie znacznie więcej informacji, w tym np. dane o wersji oprogramowania tachografu czy ilości kierowców.
- Zarządzanie mapami cyfrowymi i aktualizacje bezpieczeństwa: Wprowadzono procedurę ustalania cyfrowej mapy używanej w inteligentnym tachografie. Doprecyzowano również kwestie zadań przeprowadzanych podczas okresowej inspekcji, w tym niezbędnych aktualizacji oprogramowania wynikających z luk w zabezpieczeniach. Wersje oprogramowania udostępniane przez producentów w celu usunięcia takich luk będą identyfikowane na dedykowanej, zabezpieczonej stronie internetowej Komisji Europejskiej.
- Automatyczna rejestracja przekroczeń granic na starszych kartach: Tachografy będą mogły automatycznie rejestrować miejsce przekroczenia granicy, nawet jeśli włożona jest karta kierowcy G1 lub G2V1. Rejestracja ta zostanie zapisana przez tachograf na karcie jako miejsce rozpoczęcia dziennego okresu pracy i będzie zawierać wykryty kraj. Co ciekawe w ten sposób obecnie już tachografy Stoneridge zapisują dane o przekroczeniach granic na starszych kartach.
Harmonogram wdrażania zmian
Komisja zakłada, że producenci tachografów będą potrzebowali czasu na opracowanie urządzeń zgodnych z najnowszym rozporządzeniem. Z tego powodu główne przepisy zaczną obowiązywać 9 miesięcy po wejściu rozporządzenia w życie. Istnieją jednak wyjątki – część przepisów (np. te doprecyzowujące istniejące obowiązki lub dotyczące aktualizacji oprogramowania niezmieniających specyfikacji samego urządzenia) wejdzie w życie od razu z dniem wejścia w życie rozporządzenia.
Konsultacje społeczne stanowią otwartą formę dialogu – każda organizacja z branży ma obecnie możliwość zgłoszenia uwag do proponowanego dokumentu poprzez unijny portal „Have your say”: https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/14557-Tachograph-specifications-for-occasional-passenger-services-and-other-improvements-to-smart-tachograph_en