Wszystkie inteligentne tachografy w drugiej wersji (G2V2), używane obowiązkowo w pojazdach wykonujących transport międzynarodowy zgodnie z rozporządzeniem 561/2006/WE są wyposażone w moduł DSRC – służący do zdalnej kontroli danych z tachografu. Dodatkowo wszystkie pojazdy jeżdżące po kraju, a zarejestrowane po raz pierwszy po 15 czerwca 2019 roku także są wyposażone w tachografy z modułem DSRC. Oznacza to, że większość ciężarówek i autobusów spotykanych na drogach może zostać sczytana zdalnie przez służby kontrole.
Obowiązkowe wyposażenie dla inspekcji
Zgodnie ze zmianami w rozporządzeniu UE 165/2014 wprowadzonymi przez pakiet mobilności państwa członkowskie obowiązkowo od 19 sierpnia 2024 wyposażają w odpowiednim zakresie swoje organy kontrolne w urządzenia DSRC do zdalnego pobierania danych z tachografów. W praktyce większość inspekcji w UE posiada i używa na co dzień anten do zdalnego sczytywania tachografów.
Jak przebiega zdalna kontrola?
Inspektorzy mogą prowadzić zdalną kontrolę tachografów na kilka sposobów, w zależności od posiadanego sprzętu:
- bezpośrednio z radiowozów, kontrolując przejeżdżające obok pojazdy
- kontrolując pojazdy przejeżdżające obok anten ustawionych na przenośnych stojakach (najczęstszy przypadek)
- kontrolując pojazdy przejeżdżające pod specjalnymi bramownicami
Czy mogę dostać karę bez zatrzymania?
Rozporządzenie (UE) 165/2014 określa, że jeżeli pojazd, którego dane zostały odczytane zdalnie nie został zatrzymany do szczegółowej kontroli to należy je usunąć maksymalnie po 3 godzinach. Oznacza to, że nie ma możliwości wystawienia kar bez zatrzymania pojazdu i przeprowadzenia standardowej kontroli.
Co ważne – ani kierowca na bieżąco, ani firma po czasie nie dowie się, że tachograf został odczytany zdalnie przez inspekcje.
Co widza Inspektorzy po sczytaniu zdalnym?
Zdalny odczyt tachografów przez inspekcje znacznie różni się od sczytywania ich przez urządzenia do bezpośredniego pobierania danych lub przez systemy telematyczne wykorzystywane przez firmy transportowe. Ilość danych pobieranych zdalnie poprzez komunikację DSRC zależy od wersji tachografu z tachografu G2V1 (montowanego od 2019 roku) inspektorzy dokładnie 19 informacji, a z tachografów najnowszych G2V2 (obowiązkowe w transporcie międzynarodowym) 25 informacji, na podstawie których mają szybko podjąć decyzję o zatrzymaniu danego pojazdu.
W rozporządzeniu (UE) 2016/799 zawarte są wszystkie informacje możliwe do zdalnego odczytu:
Z tachografów G2V1:
- Numer rejestracyjny
- Zdarzenia przekroczenia prędkości z ostatnich 10 dni
- Zdarzenia prowadzenia bez karty z ostatnich 10 dni
- Informacje o tym czy karta kierowcy jest włożona do tachografu
- Informacje o tym, czy karta drugiego kierowcy jest włożona do tachografu
- Informacja o tym, czy aktualna czynność to 'jazda’
- Bieżąca prędkość
- Zdarzenia włożenia karty podczas prowadzenia pojazdu z ostatnich 10 dni
- Zdarzenia błędu danych dotyczących ruchu z ostatnich 10 dni
- Zdarzenia konfliktu ruchowego pojazdu z ostatnich 10 dni
- Informacja o prawidłowym zamknięciu ostatniej sesji
- Zdarzenia przerw zasilania z ostatnich 10 dni
- Zdarzenia usterka czujnika
- Dane ostatniej korekty czasu
- Dane ostatniej próby naruszenia zabezpieczenia
- Data ostatniej kalibracji
- Data poprzedniej kalibracji
- Data podłączenia tachografu
- Aktualny czas z tachografu
Z tachografów G2V2:
- Wszystkie dane jak z tachografu G2V1 powyżej
- Czas ostatniej uwierzytelnionej pozycji GNSS
- Bieżący nieprzerwany czas jazdy
- Najdłuższy dzienny czas jazdy z bieżącego oraz poprzedniego dnia
- Najdłuższy dzienny czas jazdy z bieżącego tygodnia
- Bieżący tygodniowy czas jazdy
- Bieżący dwutygodniowy czas jazdy
Powyższe informacje mają głównie posłużyć preselekcji, czyli zatrzymania do szczegółowej kontroli najbardziej podejrzane pojazdy. W szczególności zatrzymywane są pojazdy z podejrzeniem manipulacji, jak np. jazda bez karty kierowcy lub poruszające się, gdy na tachografie wybrana jest czynność odpoczynku. Inspektorzy łatwo wyłapią także pojazdy bez aktualnej kalibracji tachografu, czy ze źle skalibrowanym czasem.
Jak widać na liście, w przypadku najnowszych tachografów inspektorzy także łatwo wyłapią pojazdy z brakiem sygnały GNSS oraz bieżącymi naruszeniami czasu jazdy.
Zdalne kontrole łatwo wyłapią niewymienione tachografy
Technologia DSRC służąca do zdalnego odczytu tachografów przez inspekcje pomaga w łatwym wyłapywaniu pojazdów, które poruszają się z niewłaściwym, niewymienionym lub niezainstalowanym tachografem w ruchu międzynarodowym. Szczególne znaczenie ma to w ostatnim czasie dla tzw. busów w transporcie miedzynarodowym.
Przykłady zdalnej kontroli
Poniżej ciekawe doniesienia związane ze zdalną kontrolą tachografów: