Błędy w obsłudze tachografu to wciąż jedna z najczęstszych przyczyn nakładania wysokich kar przez służby kontrolne w całej Europie. Choć temat powinien być dobrze znany w branży, rutyna często gubi nawet najbardziej doświadczonych kierowców, dla których ten artykuł powinien być ważnym przypomnieniem. Jednocześnie, w związku z objęciem przepisami Pakietu Mobilności pojazdów o DMC od 2,5 do 3,5 tony w ruchu międzynarodowym, na drogach pojawiła się ogromna grupa kierowców „busów”, dla których obsługa urządzeń rejestrujących to zupełna nowość.
Prawidłowa obsługa tachografu to jednak nie tylko problem samego kierowcy. Kto w rzeczywistości odpowiada za błędy w rejestracji czasu pracy?
Firma transportowa odpowiada za wyszkolenie kierowcy
Należy wyraźnie podkreślić, że odpowiedzialność za poprawne użytkowanie tachografów nie spoczywa wyłącznie na osobie siedzącej za kierownicą. Zgodnie z art. 33 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, to na przedsiębiorstwie transportowym ciąży obowiązek odpowiedniego wyszkolenia kierowców oraz wydania im właściwych instrukcji.
Artykuł 33 rozporządzenia UE 165/2014
Odpowiedzialność przedsiębiorstw transportowych
1. Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów.
Przedsiębiorstwa transportowe wydają wystarczającą liczbę wykresówek kierowcom pojazdów wyposażonych w tachografy analogowe, mając na uwadze indywidualny charakter wykresówki, długość okresu pracy i możliwość zaistnienia konieczności ich wymiany, w przypadku gdy zostaną zniszczone lub zatrzymane przez upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przedsiębiorstwa transportowe wydają kierowcom tylko wykresówki zgodne z homologowanym wzorem i odpowiednie do użycia w urządzeniu zainstalowanym w pojeździe.
W przypadku gdy pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy, przedsiębiorstwo transportowe i kierowca zapewniają, biorąc pod uwagę długość okresu pracy, by drukowanie danych z tachografu na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych mogło być prawidłowo przeprowadzone w razie kontroli.
2. Przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
3. Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Firma transportowa musi na bieżąco sprawdzać, czy tachografy są używane prawidłowo. Jeśli przewoźnik nie dopilnuje tego obowiązku i nie zapewni swoim pracownikom odpowiedniego szkolenia, w przypadku stwierdzenia naruszeń np. przez ITD czy BALM, to nie tylko kierowca, ale także firma poniesie surowe konsekwencje w postaci wysokich kar finansowych, a w skrajnych przypadkach może wręcz stracić dobrą reputację niezbędną do wykonywania zawodu przewoźnika.
Niezbędne umiejętności w codziennej pracy z tachografem
Czego konkretnie wymaga się od profesjonalnego kierowcy (zarówno w transporcie ciężkim, jak i lekkim)? Do najważniejszych, absolutnie kluczowych umiejętności z zakresu obsługi tachografu należą:
- Wpisy kraju rozpoczęcia i zakończenia pracy: Kierowca ma bezwzględny obowiązek wpisania symbolu państwa, w którym rozpoczyna dzienny okres pracy oraz państwa, w którym ten okres kończy. Nawet w najnowszych tachografach tą czynność wykonuje się ręcznie. W szczególności muszą o tym obowiązku pamiętać kierowcy, którzy wykonują dłuższe trasy i przez to nie wyciągają karty z tachografu codziennie.
- Wpisy manualne aktywności: To jedna z najważniejszych i najczęściej kontrolowanych umiejętności. Kierowca musi sprawnie operować menu tachografu, aby uzupełnić dane o swoich aktywnościach (np. inna praca, dyspozycja, odpoczynek lub kombinacja tych czynności) za okres, w którym karta kierowcy nie znajdowała się w slocie urządzenia. Brak ciągłości w rejestracji aktywności weryfikowany jest zarówno podczas kontroli drogowych jak i w siedzibie firmy. Najtrudniejsze są prawidłowe wpisy manualne uwzględniające okresu innych prac (np. prowadzenie pojazdu do 3,5t. bez tachografu po kraju) lub dojazdu do pojazdu z tachografem (dyspozycja).
- Przekroczenia granic: Przedsiębiorstwo powinno sprawdzić wersję kart do tachografów kierowców oraz zadecydować o tym, czy kierowcy muszą rejestrować ręcznie przekroczenia granic, czy rejestracja automatyczna w tachografach G2V2 jest wystarczająca do np. celów rozliczeń.
- Wykonywanie i opisywanie wydruków z tachografu: W sytuacjach awaryjnych (uszkodzenie, kradzież lub zgubienie karty) bądź w przypadku konieczności odstąpienia od przepisów (np. zgodnie z art. 12 rozporządzenia 561/2006, aby dojechać do bezpiecznego miejsca postoju), kierowca musi potrafić wykonać wydruk dzienny i prawidłowo opisać go na odwrocie (dane kierowcy, podpis, powód odstępstwa).
- Biegła obsługa selektora: Po zatrzymaniu pojazdu tachograf nie wie, co robi kierowca. Należy więc pamiętać o ręcznym przełączaniu grup czasowych (selektorem) na odpowiednią aktywność: „inna praca”, „dyspozycyjność” lub „odpoczynek”.
- Postępowanie w sytuacjach awaryjnych/prawidłowe reagowanie na błędy: Kierowca powinien wiedzieć co zrobić w przypadku, gdy tachograf pokazuje błąd lub ulegnie awarii.
- Znajomość informacji przekazywanych na ekranie tachografu: Ważną umiejętnością jest rozczytanie informacji oraz podpowiedzi, które przekazuje tachograf. Pozwala to na właściwą reakcję i uniknięcie ew. naruszeń.
- Obsługa funkcji OUT: szczególnie ważna w przypadku przewozów pojazdami do 3,5t., które są wyłączone w przewozach krajowych, a podlegają obowiązkowi rejestracji czasu pracy w przewozach międzynarodowych. Firma powinna określić i egzekwować od kierowców właściwe zasady postepowania w takich przypadkach.
- Pozostałe funkcje tachografów: PROM/Pociąg, ustawienie/zmiana czasu, rejestrowanie załadunków/rozładunków, parowanie tachografu przez bluetooth z aplikacją.
Nowe tachografy to nowe wyzwania
Flota pojazdów jest na bieżąco modernizowana, a na rynku pojawiają się kolejne generacje urządzeń, z najnowszymi inteligentnymi tachografami drugiej generacji (Smart Tacho G2V2) na czele. Wymagają one znajomości zaktualizowanego menu i nowych funkcji.
Aby pomóc kierowcom w codziennej pracy, zebraliśmy w jednym miejscu instrukcje obsługi dla najnowszych modeli. Zachęcamy do przypomnienia sobie i zaktualizowania wiedzy:
ABC Tachografy – Instrukcje obsługi do najnowszych tachografów G2V2
Jednak instrukcje są obszerne i często nie dają odpowiedniej odpowiedzi, dlatego warto skorzystać z profesjonalnego szkolenia przez BRK!
Zadbaj o bezpieczeństwo swojej firmy – szkolenia BRK
Teoria to jedno, ale w starciu z wieloma modelami tachografów na co dzień, łatwo o kosztowny błąd. Ponieważ zgodnie z przepisami to firma transportowa odpowiada za przygotowanie pracownika, nie warto ryzykować kar rzędu kilku czy kilkunastu tysięcy złotych za braki w wiedzy personelu.
Zapraszamy do skorzystania z dedykowanych szkoleń z obsługi tachografów, prowadzonych przez ekspertów BRK. Szkolimy zarówno doświadczonych kierowców (w ramach przypomnienia i aktualizacji wiedzy o nowych urządzeniach), jak i osoby, które dopiero zaczynają swoją przygodę za kierownicą busów w transporcie międzynarodowym.
Podczas szkoleń stawiamy na praktykę, ćwiczymy i uczymy krok po kroku, jak bezbłędnie wykonywać wpisy manualne czy wydruki.
W ramach naszych usług pomagamy także spełniać na bieżąco obowiązek weryfikacji danych pod kątem naruszeń i rozliczeń – zdejmując ten ciężar z barków przedsiębiorcy.
Spełnij obowiązek nałożony przez przepisy, zabezpiecz swoją firmę przed karami i daj swoim kierowcom komfort spokojnej pracy. Skontaktuj się z nami i umów profesjonalne szkolenie dla swojego zespołu!
- Telefon: 607 755 833
- E-mail: kontakt@brk.pl